Tổ ong trong nhà: loài nào để yên, loài nào phải gọi người

Phát hiện một cái tổ ở mái hiên, trong hốc tường, dưới gầm cầu thang, trong hộp điện cũ.

Việc đầu tiên không phải là đi tìm bình xịt. Là nhận đúng loài — vì cách xử lý khác nhau hoàn toàn, và có loài mà tự xử lý là cách gây tai nạn.

Nhận dạng qua cái tổ

Tổ giấy xám, hình nón lộn ngược hoặc hình cầu, thấy rõ các ô lục giác, treo dưới mái hiên, trong bụi cây, dưới gầm cầu thang → ong vò vẽ hoặc ong bắp cày. Vật liệu trông như giấy bồi vì đó đúng là gỗ nhai nhuyễn.

🔴 Nhóm nguy hiểm nhất. Không tự xử lý.

Ống bùn nhỏ đắp lên tường, mặt dưới mái, kẽ cửa, trông như mấy cái ống nối nhau → ong vách đất, loài đơn độc. Vô hại.

Lỗ tròn gọn trên cột gỗ, xà nhà, thấy con to đen bay ù ù → ong thợ mộc. Gần như không chích.

Nhiều bánh sáp song song trong hốc tường, hốc trần, hộp điện, ong vàng nâu ra vào tấp nập → ong mật (ong nội hoặc ong ngoại).

Một bánh sáp duy nhất lộ thiên, nhỏ, ở bụi cây thấp quanh nhà → ong ruồi. Hiền, và sẽ tự đi.

Một ống nhựa cây nhỏ nhô ra từ khe tường hoặc hốc cột, ong li ti ra vào → ong dú. Hoàn toàn vô hại.

Loài để yên được

Ong dú. Không chích được. Nó ở trong khe tường nhiều năm mà không ai biết. Để yên là lựa chọn tốt nhất — và nhiều người còn mừng vì có sẵn một tổ hoang ngay nhà.

Ong vách đất. Mấy cái ống bùn trông bẩn nhưng vô hại hoàn toàn, và nó đang bắt nhện, bắt sâu quanh nhà. Quét đi thì chỉ là chuyện thẩm mỹ.

Ong ruồi. Hiền, và đàn thường tự bỏ đi sau vài tuần tới vài tháng khi hoa quanh đó cạn. Chờ là cách rẻ nhất.

Ong thợ mộc. Con lượn ra doạ là con đực, không có ngòi. Muốn ngăn nó khoét tiếp thì sơn gỗ, đừng xịt thuốc.

Loài cần xử lý nhưng không gấp

Ong mật làm tổ trong tường hoặc trần nhà.

Nó chích được nên không để lâu ở chỗ người qua lại. Nhưng đây là loài có giá trị và có người muốn.

⇒ Gọi người nuôi ong tới bắt. Nhiều người sẵn sàng tới lấy miễn phí vì họ được một đàn. Cách này tốt hơn hẳn phun thuốc:

Phun thuốc giết đàn nhưng để lại toàn bộ bánh tổ và mật trong tường. Mật chảy ra, ngấm vào tường, bốc mùi, và kéo kiến, gián, chuột tới trong nhiều tháng. Đây là hậu quả rất thường gặp mà ít ai lường.

Người có nghề sẽ lấy cả đàn lẫn bánh tổ ra.

Loài phải gọi người ngay

🔴 Ong vò vẽ và ong bắp cày.

Lý do phải gọi người có nghề:

Ngòi không ngạnh nên một con chích được nhiều lần.

Đàn phản ứng tập thể và đuổi rất xa.

Tổ thường lớn hơn phần nhìn thấy — phần trong tường, trong trần có thể rất to.

Xịt thuốc từ xa làm đàn bung ra thay vì chết, và người xịt đang đứng ngay đó.

Trong lúc chờ:

Đánh dấu khu vực, không cho trẻ con lại gần.

Đóng cửa sổ phía đó.

Không rung lắc, không gõ vào tường có tổ.

Không xịt nước vào.

Tắt đèn ngoài trời gần tổ vào ban đêm — ánh sáng thu hút chúng.

Nguyên tắc gọn

Tổ giấy xám có ô lục giác → gọi người có nghề. Không tự làm.

Tổ sáp nhiều bánh trong tường → gọi người nuôi ong, đừng phun thuốc.

Ống nhựa nhỏ, ong li ti → để yên, đó là ong dú.

Ống bùn, lỗ trên gỗ, bánh sáp nhỏ ở bụi thấp → để yên hoặc chờ.

Và điều quan trọng nhất: phần lớn tổ ong quanh nhà không cần xử lý gì cả. Chỉ một nhóm thật sự nguy hiểm, và đúng nhóm đó là nhóm không nên tự làm.