Ong ở miền Trung: nơi chỗ đặt quyết định tất cả

Miền Trung là vùng khó nhất về thời tiết trong cả nước đối với nghề ong. Không phải vì loài ong khác, mà vì vùng này dồn vào một năm nhiều kiểu cực đoan cùng lúc.

Và vì vậy, ở đây chỗ đặt quyết định nhiều hơn mọi thứ khác. Một chỗ đặt sai ở miền Nam còn gượng được; ở miền Trung thì mất đàn.

Bốn thứ của vùng

1. Nắng gắt kéo dài. Mùa khô ở nhiều tỉnh miền Trung khắc nghiệt hơn miền Nam — nắng mạnh, kéo dài, và ít cây che.

2. Gió Lào. Gió khô nóng thổi liên tục nhiều ngày. Đây là thứ đặc trưng nhất của vùng và cũng là thứ khó xử lý nhất, vì nó vừa nóng vừa hút ẩm.

3. Bão. Gió rất mạnh, mưa ngang, và có thể lật đổ cả giá đặt tổ.

4. Mưa lớn dồn vào ít tháng. Không rải đều như miền Nam mà tập trung, nên lượng nước trong một trận lớn hơn nhiều.

Chỗ đặt — phần quan trọng nhất

Chắn gió là việc số một.

Ở các vùng khác, che mưa nắng là chính. Ở đây, chắn gió ngang hàng với che mưa.

Tổ đặt hứng gió Lào trực tiếp thì đàn phải liên tục đối phó: nhiệt cao, không khí khô hút ẩm, và cửa tổ bị gió thốc.

Cách chắn: tận dụng tường nhà, hàng rào kín, bụi cây dày ở phía gió chính. Không chắn kín bốn phía — vẫn cần thoáng, chỉ chắn phía gió.

Cửa tổ không quay về hướng gió chính.

Mái phải chắc và phải neo.

Mái đủ dùng ở miền Nam sẽ bay trong một cơn bão. Neo giá đặt tổ xuống nền, hoặc đặt sát chỗ có che chắn tự nhiên.

Kiểm trước mùa bão hằng năm: giá có lung lay không, mái có bị bung không, có vật gì gần đó có thể bay vào tổ không.

Tránh nắng chiều — nghiêm ngặt hơn nơi khác.

Nắng chiều ở miền Trung mạnh hơn, và nó chiếu vào lúc tổ đã tích nhiệt cả ngày sau khi hứng gió nóng.

Nguồn hoa

Khác hai đầu đất nước: không dồi dào như Tây Nguyên, không liên tục như miền Tây.

Nhiều vùng có khoảng giáp hạt dài, nhất là cuối mùa khô khi cây chịu hạn và ít nở.

⇒ Đây là vùng mà việc ghi lịch hoa có giá trị nhất, vì khoảng trống dài và cần biết trước để chuẩn bị.

Vùng núi phía tây các tỉnh miền Trung khá hơn — còn rừng, còn tổ ong hoang, nguồn hoa đa dạng hơn vùng ven biển.

Loài ong của vùng

Ong dú nuôi được ở phần lớn miền Trung. Càng vào phía nam càng dễ; ra Bắc Trung Bộ thì bắt đầu phải tính thêm mùa lạnh.

Ong nội phổ biến, nhất là vùng núi.

Ong khoái còn ở vùng rừng phía tây.

Ong ruồi gặp thường ở bụi thấp.

Việc nên làm trước mỗi mùa bão

Danh sách ngắn, làm mỗi năm một lần:

Kiểm và siết lại giá đặt tổ.

Kiểm mái — neo lại, thay chỗ mục.

Dọn vật có thể bay trong bán kính quanh tổ: tấm tôn rời, chậu nhẹ, cành khô treo lơ lửng.

Kiểm mối nối thùng. Gỗ co ngót theo mùa tạo ra khe mới — mưa ngang tìm đúng những khe đó.

Nếu bão lớn được báo trước: chuyển tổ vào chỗ khuất nếu chuyển được, hoặc gia cố thêm. Chuyển tổ là việc gây xáo trộn, nên chỉ làm khi thật sự cần.

Điều đáng nhớ

Ở miền Trung, công bỏ vào chỗ đặt sinh lời cao hơn mọi công khác.

Một buổi làm cho đúng — chắn gió, neo mái, kê cao, tránh nắng chiều — đổi lại nhiều năm yên. Còn chăm chỉ thăm nom mà đặt sai chỗ thì không cứu được.

Đây là điều đúng ở mọi vùng, nhưng ở miền Trung thì nó là ranh giới giữa còn đàn và mất đàn.